काठमाडौं । आजको जीवनशैलीमा वाइफाइ र मोबाइल इन्टरनेट बिना जीवन कल्पना गर्नै सकिँदैन । तर धेरैलाई एउटा प्रश्नले सताइरहेको छ — के राति सुत्दा वाइफाइ र मोबाइल इन्टरनेट बन्द गर्नु पर्छ ? रातिको समयमा मोबाइल चलाउँदा स्वाथ्यमा कस्तो असर पार्छ ? तरपनि हामीले रातको समयमा मोबाइल चलाइरहेका हुन्छौं । यसरी मोबाइल चालउनुको कारण इन्टरनेट नै हो । त्यसैले घरको वाइफाइ बन्द गरेर सुत्दा निद्रा नबिग्रने हुन्छ । यसबारेमा विभिन्न अध्ययन र विज्ञहरूको मत फरक–फरक देखिन्छ ।

वाइफाइको पूर्ण रूपबारे पनि प्रष्ट व्याख्या छैन। कतिपयले यसलाई ध्ष्चभभिकक ँष्मभष्तिथ भन्न खोजे पनि वाइफाइ एलायन्सले वाइफाइको कुनै आधिकारिक पूर्ण रूप नरहेको स्पष्ट पारेको छ। वाइफाइले कम्प्युटर र स्मार्टफोनजस्ता उपकरणहरूलाई केबल बिना नेटवर्कमा जोड्ने सुविधा दिन्छ, जसले हाम्रो दैनिक जीवनलाई सजिलो बनाएको छ।

स्वास्थ्य र वैज्ञानिक पक्ष
वाइफाइ र मोबाइल फोन दुवै विद्युत चुम्बकीय तरंगमा आधारित छन्। तार्किक रूपमा यी तरंगहरूले मस्तिष्कको स्नायु आवेगमा असर पुर्‍याउन सक्छन् भन्ने शंका उठाइन्छ। तर अहिलेसम्म वैज्ञानिकहरूले ठोस प्रमाण प्रस्तुत गरेका छैनन्। विज्ञहरू भन्छन्—मस्तिष्कले प्रयोग गर्ने आवेग पनि विद्युतीय हुने भएकाले हस्तक्षेपको सम्भावना तर्कका आधारमा अस्वीकार गर्न सकिँदैन।

निद्रा र दैनिक जीवनमा असर
रातिको समयमा शरीरको तरंग गतिविधि बदलिन्छ र निद्रा चक्र महत्त्वपूर्ण हुन्छ। राम्रो निद्राले शरीरलाई आवश्यक आराम दिन्छ, तर वाइफाइ वा मोबाइल फोन नजिक राख्दा निद्रामा बाधा आउन सक्छ । त्यसैले, सम्भव भएसम्म राति सुत्दा मोबाइल टाढा राख्न र वाइफाइ राउटर ओछ्यान नजिक नराख्न वैज्ञानिकहरुले सुझाव दिएका छन् ।

विकिरण र जोखिम
मोबाइल र वाइफाइ दुवैले माइक्रोवेभ फ्रिक्वेन्सीमा आधारित विकिरण उत्पादन गर्छन्। यद्यपि यसको स्तर पृष्ठभूमि विकिरणको तुलनामा निकै कम हुन्छ। घरमै रहेका अन्य उपकरणहरू—जस्तै टिभी, फ्रिज वा एसीबाट पनि विद्युत चुम्बकीय तरंग उत्सर्जित हुन्छन्। तर लामो समयसम्म अत्यधिक एक्सपोजर हुनु स्वास्थ्यका लागि हानिकारक हुन सक्ने आशंका भने कायम छ।

विज्ञहरूको सल्लाह
विज्ञहरूले यस विषयमा अझ गहिरो अध्ययन आवश्यक रहेको जनाएका छन्। अहिलेसम्म वाइफाइ वा मोबाइल इन्टरनेट राति बन्द नगरेरै सुत्दा स्वास्थ्यमा प्रत्यक्ष असर पुर्‍याउने प्रमाण नभए पनि सतर्कता अपनाउन सुझाइएको छ। राति सुत्दा राउटर टाढा राख्ने, आवश्यकता नपरेमा बन्द गर्ने वा मोबाइललाई तकियामुनि नराख्ने सल्लाह दिइन्छ।

निष्कर्ष
हालसम्मको अध्ययनले राति वाइफाइ वा मोबाइल इन्टरनेट खुला राख्दा स्वास्थ्यमा प्रत्यक्ष असर देखाएको छैन। तर, दीर्घकालीन प्रभावबारे अझै स्पष्टता आइसकेको छैन। त्यसैले सतर्क रहँदै न्यूनतम प्रयोग गर्न सकिन्छ। राम्रो निद्राका लागि वाइफाइ वा मोबाइल इन्टरनेट बन्द गर्नु व्यावहारिक अभ्यास हुन सक्छ।

यो सामग्री एआईको माध्यमबाट तयार पारिएको हो ।